Na przestrzeni ostatnich lat, liczba internetowych twórców diametralnie wzrosła. Jest to efekt m.in. możliwości, jakie dają nam wiodące na rynku platformy internetowe. Nie bez znaczenia pozostaje fakt rozciągania się domeny internetowej na kolejne obszary naszego życia. Co raz to więcej osób prowadzi swoje kanały m.in. na YouTube reklamując produkty, usługi, bądź zwyczajnie dostarczając „kontent” generujący wyświetlenia, a tym samym dochód z reklam. Jak zatem działać na YouTube, aby uniknąć wysokich kar pieniężnych? Te mogą sięgać od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych. Czym jest YouTube z perspektywy polskich przepisów ustawy o radiofonii i telewizji? Jakie są obowiązki youtubera w zakresie wymogu zgłoszenia swojego kanału do oficjalnego wykazu. Czy każdy youtuber musi zgłosić swój kanał Przewodniczącemu KRRiT?
YouTube – działalność amerykańskiej platformy na gruncie polskiego prawa
O platformie YouTube bez dwóch zdań należy mówić jako o miejscu oraz środowisku pracy twórców, youtuberów. Jak przez pryzmat polskich przepisów zdefiniować platformę YouTube? Niezbędne będzie sięgnięcie do ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o Radiofonii i Telewizji (tj. Dz. Z 2022 r. poz .1722; dalej: „u.r.t.”). Platforma YouTube jest niczym innym jak usługą dostarczaną przez kalifornijską spółkę Google LLC. Na obszarze Unii Europejskiej portal YouTube zarządzany jest za pośrednictwem spółki córki – Google Ireland Ltd. z siedzibą w Dublinie.
Kierując się definicją wskazaną w u.r.t., YouTube uznawać należy za „platformę udostępniania wideo„. Zgodnie z art. 4 ust. 22a u.r.t. przez platformę udostępniania wideo należy rozumieć:
„usługę świadczoną drogą elektroniczną w ramach prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej, jeżeli podstawowym celem lub zasadniczą funkcją tej usługi lub jej dającej się oddzielić części jest dostarczanie ogółowi odbiorców w celach informacyjnych, rozrywkowych lub edukacyjnych audycji, wideo stworzonych przez użytkowników lub innych przekazów, za które dostawca usługi nie ponosi odpowiedzialności redakcyjnej, ale o sposobie zestawienia których dostawca ten decyduje, w tym automatycznie lub za pomocą algorytmów, w szczególności przez eksponowanie, flagowanie i sekwencjonowanie”
Wątpliwości może budzić fakt, że YouTube – w przeciwieństwie do innych platform (np. „BanBye” czy „CDA”) nie widnieje w oficjalnym państwowych rejestrze prowadzonym przez Przewodniczącego KRRiT. Brak Google LLC (jako właściciela YouTube) na liście dostawców Platform Udostępniania Wideo nie przesądza jednak o tym, że YouTube taką platformą nie jest. Co więcej – fakt nakładania przez Przewodniczącego KRRiT kar pieniężnych na twórców publikujących na YouTube stanowi poniekąd wykładnię w kierunku kwalifikowania portalu YouTube jako „platformy udostępniania wideo”.
Obowiązek twórcy zgłoszenia kanału YouTube do wykazu prowadzonego przez Przewodniczącego KRRiT
Przewodniczący KRRiT prowadzi wykaz audiowizualnych usług medialnych na żądanie. Podstawą prawną obowiązku zgłoszenia kanału do wykazu wynika z art. 47ca u.r.t.:
„Podmiot dostarczający audiowizualną usługę medialną na żądanie dokonuje zgłoszenia o wpis do wykazu prowadzonego w systemie teleinformatycznym zapewniającym bezpieczeństwo danych osobowych w nim przetwarzanych zgodnie z zasadą integralności i poufności przez Przewodniczącego Krajowej Rady nie później niż 14 dni przed dniem rozpoczęcia jej udostępniania publicznego.”
Wykaz audiowizualnych usług medialnych na żądanie – czy każdy twórca musi zgłosić swój kanał?
Warto podkreślić, że nie każda osoba publikująca materiały na wideo na YouTube ma obowiązek zgłoszenia kanału do wykazu. Obowiązek zgłoszenia ciąży na podmiocie dostarczającym audiowizualną usługę medialną na żądanie. Wskazane zostały zatem dwa elementy, których zaistnienie warunkuje powstanie tego obowiązku.
Dostawcą usługi medialnej może być:
- osoba fizyczna;
- osoba prawna lub
- osobowa spółka handlowa
ponosząca odpowiedzialność redakcyjną za wybór treści medialnej i decydująca o zestawieniu tej treści, będąca nadawcą lub podmiotem dostarczającym audiowizualną usługę na żądanie.
Dla uznania danego twórcy za podmiot dostarczający audiowizualną usługę medialną na żądanie, konieczne jest aby świadczona przez niego usługa:
- była świadczona w ramach prowadzonej w tym zakresie działalności gospodarczej;
- polegała na publicznym udostępnianiu audycji audiowizualnych (czyt. materiały wideo);
- oferowała audycje udostępniane na podstawie katalogu ustalonego przez podmiot dostarczający usługę (platforma YouTube).
Spełnienie warunków świadczenia usługi określonych w pkt 1 oraz pkt 3 nastąpi w przypadku zamieszczenia na YouTube materiałów wideo. Każdorazowo wątpliwości budzi, czy opublikowany na YouTube materiał zamieszczony jest „w zakresie działalności gospodarczej„. A zatem czy spełniony został ostatni z trzech warunków, których spełnienie rodzi obowiązek dokonania zgłoszenia kanału.
Warunek opisany w pkt 2 zostanie spełniony, jeżeli świadczona usługa, ma lub będzie miała charakter zarobkowy. Oprócz osiągania zysku z publikacji materiałów wideo, chodzi również o zamiar jego osiągnięcia. Osiąganie zysku lub zamiar jego osiągnięcia może chociażby nastąpić za pośrednictwem reklam zawartych w materiale, promocją produktu lub usługi.
Podsumowując, każdy dostawca usługi publikujący lub zamierzający publikować materiały wideo na YouTube , powinien zgłosić swoją usługę Przewodniczącemu KRRiT. Warunkiem koniecznym dla powstania tego obowiązku będzie osiąganie lub zamiar osiągania z tego tytułu zysku.
Kary pieniężne za niezgłoszenie kanału YouTube do wykazu
Wspomniane kary pieniężne nakłada Przewodniczący KRRiT w drodze decyzji administracyjnej. Świadczenie audiowizualnej usługi medialnej bez wcześniejszego zgłoszenia tego faktu do wykazu stanowi naruszenie art. 47c u.r.t. Przewodniczący KRRiT w oparciu o art. 53c ust. 1 u.r.t.:
„może nałożyć na twórcę karę pieniężną w wysokości do dwudziestokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wpłatami z zysku, w kwartale poprzedzającym wydanie decyzji nakładającej karę, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Każdy przypadek jest indywidualny. Kary pieniężne za za niezgłoszenie kanału do wykazu prowadzonego przez Przewodniczącego KRRiT mogą sięgać od kilku tysięcy do nawet kilkuset tysięcy złotych. Kara może być ponownie nałożona po upływie 30 dni od upływu terminu na zapłatę poprzedniej kary w przypadku nieusunięcia naruszeń.
Od decyzji Przewodniczącego KRRiT, stronie postępowania służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu gospodarczego. Czas na złożenie odwołania to miesiąc od dnia doręczenia decyzji Przewodniczącego KRRiT. Doręczenie decyzji w przedmiocie nałożenia kary powinno być poprzedzone zawiadomieniem twórcy o wszczęciu postępowania. Jest to właściwy moment, aby zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie.
Tytułem końcowym warto wskazać, że obowiązek zgłoszenia usługi nie jest zawężony tylko do twórców YouTub’owych. Rozciąga się on na wszystkich dostawców usług medialnych, wykorzystujących w swojej działalności inne platformy – np. „CDA” czy „BanBye”. Adresatem omawianego obowiązku jest każdorazowo właściciel kanału.
Skontaktuj się ze mną
Jeżeli masz pytania związane z treściami publikowanymi na Blogu, bądź poszukujesz informacji na tematy dotychczas tam niepodniesione, a które – w Twojej ocenie – warto szerzej opisać, lub potrzebujesz wsparcia prawnego w Twojej indywidualnej sprawie, zachęcam do skontaktowania się ze mną poprzez wypełnienie formularza zgłoszeniowego.